Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam 67 tỷ USD bước vào giai đoạn then chốt khi Chính phủ yêu cầu hoàn thiện cơ chế đầu tư trong tháng 1/2026. VinSpeed và THACO gây chú ý với các đề xuất lớn.

Chính phủ thúc tiến độ dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Chiều tối 23/12/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp Thường trực Chính phủ nhằm rà soát tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia, trong đó có dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc – Nam với tổng mức đầu tư khoảng 67 tỷ USD.

Thủ tướng yêu cầu trong tháng 1/2026, Bộ Xây dựng phối hợp các bộ, ngành liên quan hoàn thành việc đánh giá tác động của các phương thức đầu tư, đồng thời đề xuất cơ chế, chính sách phù hợp cho từng phương án để trình Chính phủ xem xét.

Đây được xem là mốc quan trọng, đánh dấu dự án bước vào giai đoạn then chốt về lựa chọn mô hình đầu tư, công nghệ và nhà đầu tư.

Tiến độ chuẩn bị: địa phương, bộ ngành đã vào guồng

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng:

  • 11/15 địa phương đã rà soát nhu cầu, xác định khu tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng

  • 12/15 địa phương đã báo cáo nhu cầu đăng ký vốn ngân sách Trung ương

  • Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) đã rà soát, kiểm đếm và lập phương án di dời các công trình điện

  • Hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi đang được thương thảo để ký hợp đồng trong tháng 12/2025

Song song đó, các gói thầu tư vấn, đánh giá tác động môi trường, lựa chọn nhà thầu… đang được triển khai nhằm bảo đảm tiến độ lập báo cáo khả thi.

Hoàn thiện tiêu chuẩn, công nghệ đường sắt tốc độ cao

Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố 37 tiêu chuẩn về đường sắt tốc độ cao, là các tiêu chuẩn phổ biến được nhiều quốc gia trên thế giới áp dụng.

Trong thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu:

  • Rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn – tiêu chuẩn kỹ thuật

  • Lựa chọn công nghệ đảm bảo các yếu tố:
    kỹ thuật – kinh tế – an ninh quốc phòng – ngoại giao – khả năng chuyển giao công nghệ – vận hành

  • Xây dựng tiêu chí lựa chọn phương thức đầu tư tối ưu, minh bạch

  • Đảm bảo hài hòa lợi ích Nhà nước – doanh nghiệp – xã hội

  • Phòng chống tiêu cực, lợi ích nhóm trong quá trình triển khai

6 doanh nghiệp đăng ký quan tâm dự án đường sắt tốc độ cao

Hiện có 6 doanh nghiệp và liên danh đăng ký quan tâm đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, gồm:

  1. Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam

  2. CTCP Tập đoàn Discovery

  3. CTCP Vận tải đường sắt Việt Nam

  4. CTCP Tập đoàn Trường Hải (THACO)

  5. CTCP Đầu tư và Phát triển đường sắt cao tốc VinSpeed

  6. Liên danh Mekolor – Great (USA)

Tại cuộc họp ngày 27/11, chỉ có 5 doanh nghiệp trực tiếp tham dự, trong đó VinSpeed và THACO là hai đơn vị trình bày phương án đầu tư được đánh giá nổi bật nhất.

Đề xuất của THACO: huy động vốn trong và ngoài nước

Đại diện THACO cho biết, ngoài vốn tự có, tập đoàn sẽ:

  • Thành lập các công ty chuyên trách để triển khai dự án

  • Huy động vốn từ doanh nghiệp, tập đoàn trong nước và quốc tế

  • Mong muốn Chính phủ sớm ban hành cơ chế, chính sách và khung tiêu chuẩn rõ ràng để làm cơ sở tham gia đầu tư

Với hệ sinh thái gồm các mảng ô tô, cơ khí, logistics, xây dựng, nông nghiệp, thương mại, THACO cho thấy định hướng tham gia sâu vào chuỗi triển khai – vận hành dự án hạ tầng quy mô lớn.

VinSpeed đề xuất mô hình đầu tư với 5 lợi ích cho Nhà nước

Đại diện VinSpeed – ông Nguyễn Việt Quang, Tổng Giám đốc Vingroup – cho biết nếu VinSpeed trực tiếp đầu tư dự án, Nhà nước có thể hưởng 5 lợi ích lớn:

  1. Nhà nước chỉ cần cho vay khoảng 80% tổng mức đầu tư, thay vì tự bỏ 100% vốn

  2. Có thể thu hồi 80% vốn sau 30 năm, thay vì thời gian hoàn vốn kéo dài tới 140 năm

  3. Dự án có thể hoàn thành sau 5 năm, thay vì 10 năm

  4. Tránh rủi ro đội vốn, chậm tiến độ

  5. Hình thành được ngành công nghiệp đường sắt cao tốc mà Nhà nước không phải đầu tư vốn trực tiếp

VinSpeed được hậu thuẫn bởi hệ sinh thái Vingroup với nhiều trụ cột lớn như: VinFast, Vinhomes, Vincom Retail, Vinpearl, Vinmec, VinUni… Tổng giá trị vốn hóa toàn hệ sinh thái ước khoảng 40 tỷ USD.

Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu sàng lọc nhà đầu tư

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình nhấn mạnh:

“Có doanh nghiệp chuẩn bị rất nghiêm túc, bài bản; nhưng cũng có đơn vị quy mô nhỏ, nhân sự chỉ vài chục người, vốn vài nghìn tỷ thì không thể đáp ứng yêu cầu của một dự án tầm quốc gia.”

Thông điệp cho thấy Chính phủ sẽ sàng lọc rất kỹ năng lực tài chính, quản trị và kinh nghiệm, đảm bảo dự án được giao cho nhà đầu tư đủ tầm.

Dự án hạ tầng lớn nhất lịch sử Việt Nam

Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có:

  • Chiều dài: 1.541 km

  • Kết nối: 20 tỉnh, thành phố

  • Tổng mức đầu tư dự kiến: 1,713 triệu tỷ đồng (~67 tỷ USD)

  • Hình thức đầu tư: đầu tư công, kết hợp các phương án huy động xã hội hóa

  • Dự kiến khởi công: trước 31/12/2026

  • Thời gian hoàn thành: năm 2035

Đây được xem là trục hạ tầng xương sống của quốc gia, có tác động sâu rộng đến phát triển kinh tế, đô thị, logistics, công nghiệp và bất động sản dọc hành lang Bắc – Nam trong nhiều thập kỷ tới.

Nguồn: cafef.vn